Psychoterapia, której historia naukowa sięga publikacji Zygmunta Freuda i Josepha Breuera w 1895 roku, jest świadomym i zamierzonym zastosowaniem metod klinicznych i zabiegów interpersonalnych w celu modyfikacji zachowań, właściwości poznawczych, emocji i innych charakterystyk osobistych w kierunku pożądanym przez uczestników procesu. Ma na celu korektę zaburzeń przeżywania i zachowania, usunięcie objawów i przyczyn choroby, w tym cech osobowości. W ujęciu, które pojawia się w dostarczonych źródłach, psychoterapia pogłębiona to zaawansowany etap pracy terapeutycznej, adresowany do osób, które przeszły intensywną, początkową fazę terapii uzależnienia.
Podczas gdy intensywna faza terapii uzależnienia skupia się głównie na rozpoznaniu i zaakceptowaniu choroby, budowaniu tożsamości osoby uzależnionej, uznaniu bezsilności wobec substancji psychoaktywnych (SPA)/zachowań oraz nauce zachowywania abstynencji, psychoterapia pogłębiona idzie dalej. Jest to proces, który rozpoczyna się zazwyczaj po ustabilizowaniu tożsamości osoby uzależnionej i utrwaleniu zachowań zapewniających abstynencję. Badania wskazują, że znaczna część osób uzależnionych odczuwa potrzebę dodatkowej psychoterapii w późniejszych latach abstynencji, co sugeruje potrzebę kontynuacji pracy nad zdrowieniem po zakończeniu podstawowego programu.
Główne cele psychoterapii pogłębionej w kontekście zdrowienia z uzależnienia, według źródeł, obejmują:
• Rozpoznanie i rozbrojenie elementów działania psychologicznych mechanizmów uzależnienia.
• Nauczenie się zapobiegania nawrotom choroby.
• Wyćwiczenie umiejętności potrzebnych do trzeźwego życia.
• Poszukiwanie hierarchii wartości i rozwój osobisty.
• Zaplanowanie zmian osobistych i życiowych koniecznych do trzeźwego życia.
• Przepracowanie problemów osobistych wynikających z uzależnienia.
Stephanie Brown, wskazuje, że na etapie ustawicznego zdrowienia osoby uzależnione przekonują się, że muszą zmienić znacznie więcej niż tylko zachowania związane z piciem. Ten etap, często utożsamiany z psychoterapią pogłębioną, charakteryzuje się procesem poznawania siebie, indywidualizacją, poszerzaniem granic tożsamości (wykraczaniem poza wyłącznie uzależnioną perspektywę), nabywaniem wewnętrznych środków samokontroli oraz badaniem głębszych problemów, które kiedyś mogły stać się przyczyną uzależnienia lub obecnie utrudniają zdrowienie. Pomoc w tym okresie może obejmować elementy psychoterapii służące leczeniu wyraźnie zdiagnozowanych zaburzeń i problemów, a także proces poszerzania tożsamości i świadomości.
Tematy poruszane w terapii pogłębionej są różnorodne i często obejmują:
• Pracę nad rozpoznawaniem i rozbrajaniem mechanizmów uzależnienia (np. mechanizmu iluzji i zaprzeczeń, mechanizmu nałogowego regulowania uczuć, mechanizmu rozproszonego JA).
• Trening poprawy komunikacji.
• Ćwiczenia umiejętności potrzebnych do trzeźwego życia.
• Zapobieganie nawrotom.
• Pracę nad konkretnymi emocjami, takimi jak złość, wstyd, smutek, lęk i niepokój.
• Radzenie sobie ze stresem i katastroficznym myśleniem.
• Pracę nad poczuciem winy.
• Poszukiwanie hierarchii wartości, sensu życia i celów życiowych.
• Asertywność (przyjmowanie/wyrażanie krytyki, zasady komunikacji).
• Pracę z przemocą.
• Zagadnienia związane z syndromami DDA/DDN/DDD (Dorosłe Dzieci Alkoholików/Narkomanów/z rodzin Dysfunkcyjnych).
• Organizację i zarządzanie czasem.
• Planowanie zmian życiowych.
• Pracę nad poczuciem własnej wartości i osobistymi granicami.
• Rozwiązywanie osobistych problemów.
Istotnymi elementami pracy w psychoterapii pogłębionej, wyszczególnionymi w źródłach, są również praca nad przekonaniami i praca z wewnętrznym krytykiem. Przekonania to utrwalone schematy myślenia o sobie, innych i świecie, które kierują naszym działaniem. W terapii pogłębionej pracuje się nad przekonaniami ograniczającymi, nieracjonalnymi lub nieadekwatnymi do rzeczywistości. Proces ten obejmuje ich zauważanie, sprawdzanie (weryfikację z rzeczywistością) i wchodzenie w dialog z nimi, co może prowadzić do wykształcenia nowych, wspierających przekonań.
foto: Pinterest
Podczas gdy intensywna faza terapii uzależnienia skupia się głównie na rozpoznaniu i zaakceptowaniu choroby, budowaniu tożsamości osoby uzależnionej, uznaniu bezsilności wobec substancji psychoaktywnych (SPA)/zachowań oraz nauce zachowywania abstynencji, psychoterapia pogłębiona idzie dalej. Jest to proces, który rozpoczyna się zazwyczaj po ustabilizowaniu tożsamości osoby uzależnionej i utrwaleniu zachowań zapewniających abstynencję. Badania wskazują, że znaczna część osób uzależnionych odczuwa potrzebę dodatkowej psychoterapii w późniejszych latach abstynencji, co sugeruje potrzebę kontynuacji pracy nad zdrowieniem po zakończeniu podstawowego programu.
Główne cele psychoterapii pogłębionej w kontekście zdrowienia z uzależnienia, według źródeł, obejmują:
• Rozpoznanie i rozbrojenie elementów działania psychologicznych mechanizmów uzależnienia.
• Nauczenie się zapobiegania nawrotom choroby.
• Wyćwiczenie umiejętności potrzebnych do trzeźwego życia.
• Poszukiwanie hierarchii wartości i rozwój osobisty.
• Zaplanowanie zmian osobistych i życiowych koniecznych do trzeźwego życia.
• Przepracowanie problemów osobistych wynikających z uzależnienia.
Stephanie Brown, wskazuje, że na etapie ustawicznego zdrowienia osoby uzależnione przekonują się, że muszą zmienić znacznie więcej niż tylko zachowania związane z piciem. Ten etap, często utożsamiany z psychoterapią pogłębioną, charakteryzuje się procesem poznawania siebie, indywidualizacją, poszerzaniem granic tożsamości (wykraczaniem poza wyłącznie uzależnioną perspektywę), nabywaniem wewnętrznych środków samokontroli oraz badaniem głębszych problemów, które kiedyś mogły stać się przyczyną uzależnienia lub obecnie utrudniają zdrowienie. Pomoc w tym okresie może obejmować elementy psychoterapii służące leczeniu wyraźnie zdiagnozowanych zaburzeń i problemów, a także proces poszerzania tożsamości i świadomości.
Tematy poruszane w terapii pogłębionej są różnorodne i często obejmują:
• Pracę nad rozpoznawaniem i rozbrajaniem mechanizmów uzależnienia (np. mechanizmu iluzji i zaprzeczeń, mechanizmu nałogowego regulowania uczuć, mechanizmu rozproszonego JA).
• Trening poprawy komunikacji.
• Ćwiczenia umiejętności potrzebnych do trzeźwego życia.
• Zapobieganie nawrotom.
• Pracę nad konkretnymi emocjami, takimi jak złość, wstyd, smutek, lęk i niepokój.
• Radzenie sobie ze stresem i katastroficznym myśleniem.
• Pracę nad poczuciem winy.
• Poszukiwanie hierarchii wartości, sensu życia i celów życiowych.
• Asertywność (przyjmowanie/wyrażanie krytyki, zasady komunikacji).
• Pracę z przemocą.
• Zagadnienia związane z syndromami DDA/DDN/DDD (Dorosłe Dzieci Alkoholików/Narkomanów/z rodzin Dysfunkcyjnych).
• Organizację i zarządzanie czasem.
• Planowanie zmian życiowych.
• Pracę nad poczuciem własnej wartości i osobistymi granicami.
• Rozwiązywanie osobistych problemów.
Istotnymi elementami pracy w psychoterapii pogłębionej, wyszczególnionymi w źródłach, są również praca nad przekonaniami i praca z wewnętrznym krytykiem. Przekonania to utrwalone schematy myślenia o sobie, innych i świecie, które kierują naszym działaniem. W terapii pogłębionej pracuje się nad przekonaniami ograniczającymi, nieracjonalnymi lub nieadekwatnymi do rzeczywistości. Proces ten obejmuje ich zauważanie, sprawdzanie (weryfikację z rzeczywistością) i wchodzenie w dialog z nimi, co może prowadzić do wykształcenia nowych, wspierających przekonań.
foto: Pinterest
